Năm 2026 đánh dấu sự ra đời của hai văn bản pháp lý quan trọng cùng mang số hiệu Thông tư 50/2026 thuộc hai cơ quan điều hành kinh tế vĩ mô cốt lõi là Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính.

Các chính sách này trực tiếp tái cấu trúc hệ thống quản trị rủi ro tín dụng và đơn giản hóa thủ tục hành chính, thuế cho khối kinh tế tư nhân.

PHẦN I: Thông tư 50/2026/TT-NHNN – "Gia cố" hàng rào an toàn ngân hàng theo chuẩn Basel III

Ngày 30/09/2026, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chính thức ban hành Thông tư số 50/2026/TT-NHNN quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Văn bản có hiệu lực chính thức từ ngày 01/12/2026.

1. Nâng trần tỷ lệ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) lên 95%

• Chính sách mới: Thông tư số 50/2026/TT-NHNN chính thức điều chỉnh nâng trần tỷ lệ LDR tối đa lên mức 95%.
• Tác động: Giải tỏa áp lực thanh khoản tạm thời, mở rộng dư địa cấp tín dụng trong bối cảnh tốc độ tăng trưởng tín dụng liên tục vượt tốc độ huy động vốn toàn ngành.

2. Định hình bộ ba chỉ số quản trị rủi ro thanh khoản mới

Thông tư 50 từng bước thay thế cơ chế quản lý cũ bằng cách cập nhật sâu các cấu phần theo thông lệ Basel III:

• Tỷ lệ khả năng chi trả (LCR): Giúp ngân hàng thiết lập bộ đệm tài sản thanh khoản chất lượng cao, đối phó với các kịch bản dòng tiền bị rút ròng đột ngột. Ngưỡng khởi điểm được áp dụng từ 50% và tịnh tiến lên 100% vào tháng 10/2033.
• Tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR): Đảm bảo cơ cấu nguồn vốn bền vững dài hạn. Chỉ số bắt đầu ở mức tối thiểu 90% và đạt chuẩn 100% vào tháng 10/2030.
• Tỷ lệ đòn bẩy (LEV): Chỉ số kiểm soát mức độ lạm dụng đòn bẩy, được kích hoạt áp dụng cụ thể dựa trên quyết định điều hành trực tiếp từ Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.

3. Lộ trình thực thi áp dụng linh hoạt

• Cột mốc chuyển tiếp: Các tổ chức tín dụng chưa đạt ngưỡng tối thiểu 100% cho LCR và NSFR sẽ áp dụng trần LDR mới và có thời gian chuẩn bị chuyển đổi hệ thống cho đến ngày 01/10/2028.
• Cơ chế khuyến khích tuân thủ sớm: Ngân hàng nào chủ động hoàn thiện hệ thống, đáp ứng đồng thời cả LCR và NSFR ở mức \(\ge \) 100% sẽ được phê duyệt miễn áp dụng tỷ lệ LDR.

PHẦN II: Thông tư 50/2026/TT-BTC – Siết chặt quản lý thuế và số hóa hộ kinh doanh

Ở một nhánh hành lang pháp lý khác, ngày 13/05/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 50/2026/TT-BTC, sửa đổi và bổ sung trực tiếp cho Thông tư số 18/2026/TT-BTC về hồ sơ, thủ tục quản lý thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh. Văn bản có hiệu lực thi hành ngay từ ngày ký ban hành.

1. Đồng bộ hóa với Luật Quản lý thuế mới

• Cụ thể hóa quy trình báo cáo doanh thu, kê khai nộp thuế, hoàn thuế và thông báo địa điểm kinh doanh theo quy định tại Khoản 6 Điều 13 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15.
• Bổ sung quy định chặt chẽ về việc xử lý hồ sơ đề nghị hoàn thuế nộp thừa cho các cá nhân nộp thuế TNCN tính theo phương pháp thu nhập tính thuế nhân thuế suất.

2. Cải tiến và đồng bộ Biểu mẫu Kê khai điện tử

• Chính thức thay thế toàn bộ biểu mẫu cũ bằng các mẫu tờ khai mới (tiêu biểu như Tờ khai 01/CNKD).
• Các nền tảng phần mềm kế toán hỗ trợ dịch vụ công đã cập nhật tính năng phân loại nhóm ngành nghề theo thuế suất tương ứng. Đồng thời thiết lập riêng khu vực kê khai cho các hoạt động thương mại điện tử (TMĐT) nhằm tối ưu hóa nghĩa vụ thuế số.

3. Thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt

• Yêu cầu các hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh chủ động rà soát, thực hiện nghĩa vụ thông báo số tài khoản ngân hàng hoặc số hiệu ví điện tử đang sử dụng cho cơ quan Thuế quản lý trực tiếp.
• Mục tiêu nhằm phục vụ công tác đối chiếu doanh thu thực tế, đẩy mạnh số hóa giao dịch thu chi và hạn chế rủi ro thất thu thuế trong nền kinh tế số.