Tin Tức Hoạt Động

Từ ngày 01/7/2026, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 chính thức có hiệu lực, mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh. Quy định mới đã khiến nhiều cá nhân và hộ kinh doanh băn khoăn về nghĩa vụ tham gia BHXH, đặc biệt đối với những trường hợp có quy mô nhỏ hoặc doanh thu chưa cao.

Một trong những câu hỏi được quan tâm nhiều nhất hiện nay là: Hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm có phải tham gia BHXH bắt buộc hay không?

Để làm rõ nội dung này, ngày 30/6/2026, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã ban hành Công văn số 2220/BHXH-QLT hướng dẫn xác định đối tượng tham gia BHXH bắt buộc đối với cá nhân kinh doanh và hộ kinh doanh.

Ba trường hợp cần lưu ý

1. Cá nhân kinh doanh không đăng ký hộ kinh doanh

Đối với cá nhân kinh doanh nhưng không đăng ký hộ kinh doanh theo quy định của pháp luật, hiện không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

Điều này đồng nghĩa với việc, dù doanh thu phát sinh ở bất kỳ mức nào, cá nhân kinh doanh vẫn không có nghĩa vụ tham gia BHXH bắt buộc theo quy định hiện hành. Tuy nhiên, nếu có nhu cầu, cá nhân vẫn có thể tham gia BHXH tự nguyện để được hưởng các chế độ theo quy định.

2. Hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống

Theo hướng dẫn của BHXH Việt Nam, chủ hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.

Đây là điểm mới được nhiều hộ kinh doanh quan tâm, bởi không ít người hiểu rằng tất cả chủ hộ kinh doanh đều phải tham gia BHXH kể từ ngày Luật BHXH 2024 có hiệu lực. Trên thực tế, doanh thu là căn cứ quan trọng để xác định nghĩa vụ tham gia BHXH của chủ hộ.

Mặc dù không thuộc diện bắt buộc, chủ hộ vẫn có thể lựa chọn tham gia BHXH tự nguyện nhằm tích lũy thời gian đóng để hưởng chế độ hưu trí và tử tuất trong tương lai.

3. Hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm

Đối với hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm, chủ hộ thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

Mức đóng BHXH được xác định bằng 29,5% nhân với mức tiền lương do chủ hộ lựa chọn, nhưng không thấp hơn mức tiền lương tối thiểu làm căn cứ đóng theo quy định.

Từ ngày 01/7/2026, mức đóng tối thiểu là 746.350 đồng/tháng, tương đương khoảng 8,96 triệu đồng/năm.

Không phải đóng BHXH cho chủ hộ không đồng nghĩa với việc không phải đóng BHXH

Một trong những nhầm lẫn phổ biến hiện nay là cho rằng hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm sẽ không phải thực hiện bất kỳ nghĩa vụ BHXH nào.

Thực tế, quy định về BHXH của chủ hộ kinh doanh và người lao động là hai nội dung hoàn toàn khác nhau.

Ví dụ, một hộ kinh doanh có doanh thu khoảng 800 triệu đồng/năm sẽ không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc đối với chủ hộ. Tuy nhiên, nếu hộ kinh doanh này có sử dụng người lao động theo hợp đồng thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc thì vẫn phải đăng ký và đóng BHXH đầy đủ cho người lao động theo quy định của pháp luật.

Nói cách khác, doanh thu là căn cứ xác định nghĩa vụ tham gia BHXH của chủ hộ kinh doanh, trong khi việc sử dụng lao động là căn cứ xác định nghĩa vụ tham gia BHXH đối với người lao động. Hai quy định này hoàn toàn độc lập và không nên nhầm lẫn.

Hộ kinh doanh cần rà soát những nội dung gì?

Để thực hiện đúng quy định về BHXH và hạn chế rủi ro trong quá trình thanh tra, kiểm tra, hộ kinh doanh nên chủ động rà soát các nội dung sau:

Doanh thu của hộ kinh doanh trong năm có vượt ngưỡng 1 tỷ đồng hay không.
Hộ kinh doanh có đang sử dụng người lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc hay không.
Nghĩa vụ tham gia BHXH đang áp dụng đối với chủ hộ, người lao động hay đồng thời cả hai đối tượng.

Việc xác định đúng đối tượng tham gia ngay từ đầu sẽ giúp hộ kinh doanh thực hiện đúng quy định của pháp luật, đồng thời hạn chế nguy cơ bị truy thu, xử phạt hoặc phát sinh các chi phí không cần thiết.

Kết luận

Việc Luật BHXH 2024 mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh không đồng nghĩa với việc mọi hộ kinh doanh đều phải tham gia. Theo hướng dẫn tại Công văn số 2220/BHXH-QLT của BHXH Việt Nam, chủ hộ kinh doanh chỉ thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc khi doanh thu vượt 1 tỷ đồng/năm. Trong khi đó, nghĩa vụ tham gia BHXH đối với người lao động vẫn được xác định theo quy định của pháp luật lao động và không phụ thuộc vào doanh thu của hộ kinh doanh.

Do đó, các hộ kinh doanh cần thường xuyên cập nhật các quy định mới, xác định đúng đối tượng tham gia BHXH và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định để hạn chế các rủi ro pháp lý trong quá trình hoạt động.