Đây là một trong những câu hỏi được nhiều hộ kinh doanh quan tâm kể từ khi Nghị định 254/2026/NĐ-CP có hiệu lực. Không ít người băn khoăn: 

Em ơi, chị nhập hàng ngoài chợ, người bán không xuất hóa đơn. Vậy khi bán cho khách, chị có phải xuất hóa đơn không? 

Câu trả lời là: Có, nếu hộ kinh doanh thuộc trường hợp phải lập hóa đơn điện tử theo quy định.

Việc hàng hóa mua vào không có hóa đơn không phải là căn cứ để hộ kinh doanh không lập hóa đơn đầu ra. Hóa đơn đầu vào và hóa đơn đầu ra là hai nghĩa vụ hoàn toàn khác nhau, được điều chỉnh theo những quy định riêng. 

Hộ kinh doanh nào cần sử dụng hóa đơn điện tử ?

Theo Điều 6 Nghị định 254/2026/NĐ - CP, đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử bao gồm: Tổ chức kinh tế, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, trong đó:

• Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, trừ các trường hợp sử dụng hóa đơn điện tử không có mã hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền theo quy định.

• Đối với một số hộ kinh doanh bán hàng trực tiếp đến người tiêu dùng trong các lĩnh vực như bán lẻ, ăn uống, nhà hàng, khách sạn, vận tải hành khách, vui chơi, giải trí và một số ngành nghề khác theo quy định, việc sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu của cơ quan thuế được áp dụng theo quy định hiện hành.

• Nghị định cũng quy định rõ một số trường hợp hộ kinh doanh có doanh thu lớn hoặc bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng phải áp dụng hình thức hóa đơn điện tử phù hợp theo quy định.

Nếu hộ kinh doanh thuộc các trường hợp trên thì khi phát sinh hoạt động bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ phải thực hiện việc lập hóa đơn theo đúng quy định. 

Không có hóa đơn đầu vào có phải xuất hóa đơn không?

Nhiều hộ kinh doanh hiểu nhầm rằng chỉ khi có hóa đơn đầu vào thì mới được xuất hóa đơn đầu ra. Tuy nhiên, đây là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau. 

• Hóa đơn đầu vào là chứng từ chứng minh việc mua hàng hóa hoặc dịch vụ.

• Hóa đơn đầu ra là chứng từ được lập khi bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ cho khách hàng.

Theo quy định về hóa đơn điện tử, khi thuộc đối tượng phải sử dụng hóa đơn điện tử và phát sinh hoạt động bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ phải lập hóa đơn, người bán vẫn phải lập hóa đơn cho người mua, không phụ thuộc vào việc hàng hóa mua vào có hóa đơn hay không. 

Điều này  đồng nghĩa :

• Không có hóa đơn đầu vào không làm mất nghĩa vụ lập hóa đơn đầu ra

• Việc có hay không có hóa đơn mua hàng không phải là điều kiện để được lập hóa đơn bán ra

• Không thể lấy lý do không có hóa đơn đầu vào để từ chối xuất hóa đơn cho khách hàng. 

Vì sao nhiều hộ kinh doanh không có hóa đơn đầu vào ?

Trong thực tế, không phải mọi giao dịch mua hàng đều phát sinh hóa đơn.

Một số trường hợp phổ biến bao gồm:

• Mua nông sản trực tiếp từ người sản xuất

• Mua hàng từ cá nhân không kinh doanh

• Mua hàng tại chợ đầu mối hoặc cơ sở sản xuất nhỏ lẻ

• Các trường hợp pháp luật không yêu cầu người bán phải lập hóa đơn.

Đây là những tình huống thường gặp đối với nhiều hộ kinh doanh, đặc biệt trong lĩnh vực bán lẻ, thực phẩm, nông sản hoặc kinh doanh truyền thống.

Tuy nhiên, việc không có hóa đơn đầu vào không làm thay đổi  nghĩa vụ lập hóa đơn đầu ra nếu hộ kinh doanh thuộc đối tượng phải sử dụng hóa đơn điện tử.

Không có hóa đơn đầu vào có bị xử phạt ?

Không phải mọi trường hợp không có hóa đơn đầu vào đều bị xử phạt.

Việc không có hóa đơn hoặc chứng từ hợp pháp chứng minh nguồn gốc hàng hóa, hộ kinh doanh có thể gặp nhiều rủi ro như:

• Khó chứng minh được nguồn gốc hợp pháp của hàng hóa

• Khó giải trình về giá vốn hoặc chi phí

• Bị cơ quan thuế yêu cầu giải trình khi doanh thu, lượng hàng bán và hàng tồn kho không phù hợp

• Có nguy cơ bị xử lý nếu sử dụng hóa đơn hoặc chứng từ không hợp pháp để hợp thức hóa hàng hóa hoặc  chi phí

Do đó, ngoài việc lập hóa đơn đúng quy định, hộ kinh doanh cần lưu giữ đầy đủ các chứng từ liên quan đến hoạt động mua hàng.

Kế toán KH luôn sẵn sàng hỗ trợ hộ kinh doanh và doanh nghiệp cập nhật kịp thời các quy định mới về thuế, hóa đơn điện tử và kế toán. Nếu còn băn khoăn về việc sử dụng hóa đơn điện tử hoặc các thủ tục thuế liên quan, hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn.

Thông tin liên hệ

CÔNG TY TNHH KẾ TOÁN VÀ TƯ VẤN KH (KIẾN HƯNG) 

Địa chỉ: 33 Phan Văn Khỏe, Phường Chợ Lớn, TP.HCM 

Hotline: 0978 619 629 

Website: www.ketoankh.com 

Email: admin@ketoankh.com

Zalo OA: https: //zalo.me/2762638483354012481