Nghị định số 255/2026/NĐ-CP về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết: Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Từ ngày 01/07/2026, doanh nghiệp có giao dịch liên kết cần chủ động rà soát hồ sơ

Ngày 01/07/2026, Nghị định số 255/2026/NĐ-CP về quản lý thuế đối với các giao dịch liên kết chính thức có hiệu lực, thay thế các quy định trước đây về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có quan hệ liên kết.

Nghị định mới tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về quản lý giá giao dịch liên kết theo hướng minh bạch hơn, đồng thời tăng cường trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc lập, lưu giữ và cung cấp hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết khi cơ quan thuế yêu cầu.

Đối với các doanh nghiệp thuộc diện áp dụng, việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ ngay từ đầu sẽ giúp giảm thiểu rủi ro về thuế và hạn chế các vướng mắc trong quá trình thanh tra, kiểm tra.

Doanh nghiệp nào cần quan tâm?

Nghị định 255/2026/NĐ-CP áp dụng đối với người nộp thuế phát sinh giao dịch với các bên có quan hệ liên kết theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

Các đối tượng thường gặp bao gồm:

- Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).

- Công ty mẹ và công ty con.

- Các doanh nghiệp cùng chịu sự kiểm soát của một tổ chức hoặc cá nhân.

- Doanh nghiệp phát sinh các giao dịch mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, vay vốn, chuyển giao tài sản hoặc quyền sở hữu trí tuệ với bên liên kết.

Để đáp ứng yêu cầu của Nghị định 255/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp nên kiểm tra và chuẩn bị đầy đủ các hồ sơ sau:

1. Hồ sơ xác định quan hệ liên kết

Doanh nghiệp cần rà soát cơ cấu sở hữu, quyền kiểm soát và các mối quan hệ kinh tế để xác định chính xác các bên liên kết theo quy định.

Việc xác định đúng quan hệ liên kết là cơ sở quan trọng để thực hiện các nghĩa vụ kê khai và lập hồ sơ theo quy định.

2. Hồ sơ quốc gia (Local File)

Đây là bộ tài liệu phản ánh chi tiết các giao dịch liên kết của doanh nghiệp tại Việt Nam, bao gồm:

- Thông tin về doanh nghiệp.

- Phân tích chức năng, tài sản và rủi ro.

- Phương pháp xác định giá giao dịch liên kết.

- Phân tích so sánh với các giao dịch độc lập.

3. Hồ sơ tập đoàn (Master File)

Đối với các doanh nghiệp thuộc tập đoàn đa quốc gia và thuộc đối tượng phải lập hồ sơ, Master File cung cấp thông tin tổng thể về:

- Cơ cấu tập đoàn.

- Chuỗi giá trị.

- Chính sách chuyển giá.

- Hoạt động tài chính và phân bổ lợi nhuận của tập đoàn.

4. Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (Country-by-Country Report)

Một số tập đoàn đa quốc gia thuộc diện quy định phải lập hoặc cung cấp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia nhằm phục vụ việc đánh giá rủi ro thuế của cơ quan quản lý.

5. Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết

Doanh nghiệp cần lưu giữ đầy đủ các tài liệu chứng minh rằng giá giao dịch giữa các bên liên kết được xác định theo nguyên tắc giao dịch độc lập (Arm's Length Principle).

Đây là tài liệu quan trọng khi cơ quan thuế đánh giá tính hợp lý của các giao dịch liên kết.

Vì sao doanh nghiệp nên chuẩn bị hồ sơ từ sớm?

Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp chỉ bắt đầu lập hồ sơ giao dịch liên kết khi nhận được quyết định thanh tra hoặc kiểm tra thuế. Điều này có thể dẫn đến:

- Thiếu dữ liệu phục vụ phân tích.

- Khó thu thập tài liệu từ công ty mẹ hoặc các bên liên kết.

- Tăng thời gian giải trình với cơ quan thuế.

- Gia tăng nguy cơ bị điều chỉnh thu nhập chịu thuế và xử lý vi phạm nếu hồ sơ không đáp ứng yêu cầu.

Việc chuẩn bị hồ sơ ngay trong quá trình phát sinh giao dịch sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, nâng cao tính minh bạch và chủ động trong công tác quản trị thuế.

Doanh nghiệp nên làm gì ngay từ bây giờ?

Để sẵn sàng cho việc thực hiện Nghị định 255/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp nên:

- Rà soát các giao dịch phát sinh với bên liên kết.

- Xác định chính xác các mối quan hệ liên kết theo quy định.

- Kiểm tra nghĩa vụ kê khai và lập hồ sơ giao dịch liên kết.

- Chuẩn bị đầy đủ Local File, Master File và Country-by-Country Report (nếu thuộc diện áp dụng).

- Đánh giá chính sách giá chuyển nhượng để đảm bảo phù hợp với nguyên tắc giao dịch độc lập.

- Tham khảo ý kiến chuyên gia khi phát sinh các giao dịch có tính chất phức tạp.

Kết luận

Nghị định số 255/2026/NĐ-CP tiếp tục khẳng định xu hướng tăng cường quản lý thuế đối với các giao dịch liên kết theo thông lệ quốc tế. Đối với doanh nghiệp có quan hệ liên kết, việc tuân thủ không chỉ dừng ở nghĩa vụ kê khai mà còn đòi hỏi hệ thống hồ sơ đầy đủ, nhất quán và có căn cứ chứng minh rõ ràng.

Chủ động rà soát hồ sơ, chuẩn hóa quy trình và xây dựng chính sách giao dịch liên kết ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro thuế, nâng cao tính minh bạch và sẵn sàng khi cơ quan thuế tiến hành thanh tra, kiểm tra.

Nếu doanh nghiệp cần tư vấn về giao dịch liên kết, lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết hoặc rà soát nghĩa vụ kê khai theo Nghị định số 255/2026/NĐ-CP, Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn KH luôn sẵn sàng đồng hành với các giải pháp phù hợp, giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định và quản trị rủi ro thuế hiệu quả.