1. Phạm vi điều chỉnh

Nghị định quy định về: hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền lập biên bản, thẩm quyền xử phạt và việc thi hành xử phạt trong ba nhóm lĩnh vực:

• Lao động - gồm 4 mảng nhỏ: (i) việc làm, tuyển dụng và quản lý lao động; (ii) điều kiện lao động và quan hệ lao động; (iii) an toàn, vệ sinh lao động; (iv) tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở
• Bảo hiểm xã hội
• Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng

Với hành vi vi phạm không được quy định cụ thể tại nghị định này, sẽ áp dụng quy định xử phạt của lĩnh vực quản lý nhà nước liên quan khác.

2. Đối tượng áp dụng

• Người sử dụng lao động, người lao động, cá nhân/tổ chức khác có hành vi vi phạm
• Người có thẩm quyền xử phạt, người có thẩm quyền lập biên bản
• Cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến việc xử phạt và thi hành các biện pháp khắc phục hậu quả

3. Hình thức xử phạt

Hình thức chính: cảnh cáo hoặc phạt tiền.

Hình thức bổ sung (áp dụng tùy tính chất, mức độ vi phạm):

• Tịch thu tang vật vi phạm hành chính
• Tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề có thời hạn
• Đình chỉ hoạt động có thời hạn
• Trục xuất người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam

4. Thời hiệu xử phạt

5. Xử lý vi phạm trên môi trường điện tử

Điểm mới đáng chú ý: Nghị định bổ sung cơ chế xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử, thực hiện theo Điều 18a Luật Xử lý vi phạm hành chính và Chương III Nghị định 118/2021/NĐ-CP (đã được sửa đổi bởi Nghị định 68/2025/NĐ-CP và Nghị định 190/2025/NĐ-CP).

6. Hiệu lực thi hành - có một số mốc lệch nhau

Đây là điểm doanh nghiệp cần lưu ý kỹ vì không phải toàn bộ nghị định cùng có hiệu lực một ngày:

1. Hiệu lực chung: từ 10/9/2026
2. Thẩm quyền xử phạt của Cục trưởng Cục Tiền lương và Bảo hiểm xã hội (khoản 2 Điều 61, khoản 11 Điều 63): có hiệu lực theo ngày nghị định sửa đổi Nghị định 189/2025/NĐ-CP (về thẩm quyền xử phạt) có hiệu lực - tức là gắn với một văn bản khác, chưa cố định ngày
3. Quy định tại điểm e, g, h khoản 2 Điều 7 và Điều 14 (liên quan tuyển dụng, quản lý lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức/cá nhân nước ngoài): có hiệu lực theo ngày nghị định sửa đổi Nghị định 152/2020/NĐ-CP có hiệu lực - cũng là mốc phụ thuộc văn bản khác
4. Nghị định 12/2022/NĐ-CP chính thức hết hiệu lực từ 10/9/2026

7. Điều khoản chuyển tiếp - quy tắc "có lợi hơn được áp dụng"

• Vi phạm xảy ra và kết thúc trước 10/9/2026, dù bị phát hiện/xử lý sau ngày này → áp dụng quy định (Nghị định 12/2022) có hiệu lực tại thời điểm vi phạm
• Vi phạm xảy ra trước nhưng vẫn đang tiếp diễn khi Nghị định 283 có hiệu lực → áp dụng Nghị định 283
• Quyết định xử phạt đã ban hành/thi hành xong trước 10/9/2026 mà còn khiếu nại → áp dụng văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm ban hành quyết định xử phạt