Từ ngày 01/07/2026, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 chính thức có hiệu lực với nhiều thay đổi quan Đáng chú ý, nhiều hành vi mà doanh nghiệp thường xem là “sai sót kế toán” hoặc “lỗi kê khai” trong thực tế có thể bị xác định là hành vi trốn thuế nếu làm thiếu số thuế phải nộp hoặc làm sai nghĩa vụ thuế theo quy định. 

Theo ghi nhận từ quá trình rà soát hồ sơ thực tế, các rủi ro thường xuất hiện ở: 

- Doanh nghiệp bán hàng nhưng chưa xuất đầy đủ hóa đơn,

- Kê khai doanh thu chưa khớp thực tế,

- Sử dụng hóa đơn đầu vào không hợp lệ,

- Phát sinh giao dịch ngoài hệ thống kế toán,hoạt động trong thời gian tạm ngừng kinh doanh nhưng chưa thông báo với cơ quan thu

Trong bối cảnh dữ liệu hóa đơn điện tử và hệ thống quản lý thuế ngày càng được số hóa, doanh nghiệp cần chủ động rà soát hồ sơ và kiểm soát rủi ro thuế sớm thay vì chờ đến thời điểm thanh tra hoặc quyết toán. 

10 Hành Vi Có Thể Bị Xác Định Là Trốn Thuế 

10 hành vi được xem là trốn thuế

1. Không nộp hồ sơ đăng ký thuế, hồ sơ khai thuế theo quy định 

Theo khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, các hành vi sau có thể bị xác định là hành vi trốn thuế: 

Bao gồm trường hợp: 

- Không nộp hồ sơ đăng ký thuế;

- Không nộp hồ sơ khai thuế;

- Nộp hồ sơ khai thuế quá 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ hoặc hết thời hạn gia hạn nộp hồ sơ khai thuế và làm phát sinh thiếu số thuế phải nộp hoặc làm tăng số thuế được miễn, giảm, hoàn.

2. Không ghi chép đầy đủ doanh thu liên quan đến nghĩa vụ thuế 

Người nộp thuế không ghi chép đầy đủ các khoản doanh thu, khoản thu có liên quan đến việc xác định số thuế phải nộp theo quy định. 

Đây là rủi ro thường gặp ở: 

- Hộ kinh doanh,

- Doanh nghiệp bán hàng online,

- Hoạt động kinh doanh có thu tiền mặt,

- Đơn vị phát sinh doanh thu ngoài hệ thống kế toán.

3. Không lập hóa đơn hoặc kê khai không đúng doanh thu thực tế 

Bao gồm các hành vi: 

- Không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ;

- Không kê khai thuế;

- Ghi giá trị trên hóa đơn thấp hơn giá trị thanh toán thực tế nhằm làm giảm nghĩa vụ thuế.

Đây là một trong những nội dung cơ quan thuế hiện đang tăng cường đối chiếu thông qua dữ liệu hóa đơn điện tử. 

4. Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp 

Sử dụng hóa đơn hoặc chứng từ không hợp pháp; sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ để: 

- Hạch toán hàng hóa, dịch vụ đầu vào;

- Làm giảm số thuế phải nộp;

- Làm tăng số thuế được miễn, giảm, hoàn hoặc khấu trừ.

Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý khi: 

- Nhận hóa đơn từ nhà cung cấp không hoạt động thực tế,

- Mua bán hóa đơn,

- Sử dụng chứng từ không đủ điều kiện khấu trừ thuế.

5. Sử dụng chứng từ không phản ánh đúng bản chất giao dịch 

Sử dụng hồ sơ, chứng từ hoặc tài liệu không phản ánh đúng bản chất kinh tế của giao dịch thực tế nhằm xác định sai nghĩa vụ thuế. 

Một số trường hợp thực tế thường gặp: 

- Hợp thức hóa chi phí không phát sinh thực tế,

- Giao dịch không đúng nội dung hợp đồng,

- Ghi nhận doanh thu hoặc chi phí sai bản chất

6. Khai sai đối với hàng hóa xuất nhập khẩu nhưng không tự nguyện khắc phục 

Bao gồm các hành vi: 

- Khai sai thực tế hàng hóa xuất nhập khẩu,

- Cố ý không kê khai hoặc kê khai sai dẫn đến thiếu số thuế phải nộp,

- Không tự nguyện khắc phục và nộp đủ số thuế theo quy định.

7. Cố ý không kê khai hoặc khai sai thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu 

Hành vi cố ý không kê khai hoặc kê khai sai dẫn đến thiếu số thuế phải nộp đối với hoạt động xuất nhập khẩu. 

8. Cấu kết nhằm mục đích trốn thuế 

Cấu kết với người gửi hàng để nhập khẩu hàng hóa nhằm mục đích trốn thuế. 

9. Sử dụng hàng miễn thuế sai mục đích 

Sử dụng hàng hóa thuộc đối tượng: 

- Không chịu thuế.

- Miễn thuế.

- Xét miễn thuế.

10. Kinh doanh trong thời gian tạm ngừng hoạt động nhưng không thông báo 

Người nộp thuế vẫn thực hiện hoạt động kinh doanh trong thời gian đã đăng ký tạm ngừng hoạt động nhưng không thông báo với cơ quan quản lý thuế. 

Không Phải Mọi Trường Hợp Chậm Nộp Hồ Sơ Đều Bị Xử Lý Về Hành Vi Trốn Thuế 

Theo quy định, một số trường hợp có thể bị xử phạt vi phạm thủ tục thuế thay vì xử phạt hành vi trốn thuế, chẳng hạn: 

1. Không phát sinh số thuế phải nộp.

2. Người nộp thuế đã tự giác nộp đủ tiền thuế và tiền chậm nộp trước thời điểm cơ quan thuế công bố quyết định thanh tra, kiểm tra hoặc lập biên bản vi phạm.

Do đó, doanh nghiệp nên chủ động rà soát hồ sơ thuế định kỳ thay vì chờ đến thời điểm thanh tra hoặc quyết toán mới xử lý sai sót. 

Khuyến Nghị Từ Kế Toán  KH

Trong bối cảnh quản lý thuế ngày càng được số hóa thông qua dữ liệu hóa đơn điện tử và hệ thống quản lý tập trung, các sai sót trong kê khai hoặc sử dụng chứng từ có thể được phát hiện nhanh hơn trước. 

Doanh nghiệp nên chủ động: 

- Kiểm tra rủi ro thuế nội bộ.

- Chuẩn hóa hồ sơ kế toán.

- Rà soát hóa đơn đầu vào – đầu ra.

- Đánh giá các giao dịch có rủi ro cao về thuế.

- Cập nhật kịp thời các quy định pháp luật mới.

Việc rà soát sớm không chỉ giúp hạn chế rủi ro xử phạt mà còn hỗ trợ doanh nghiệp ổn định hoạt động tài chính và tuân thủ pháp luật hiệu quả hơn. 

Trích Nguồn & Căn Cứ Pháp Lý 

1. Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15

2. Khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế năm 2025

3. Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn

4. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ

5. Cơ sở dữ liệu pháp luật quốc gia

6. Thư Viện Pháp Luật

THÔNG TIN LIÊN HỆ

CÔNG TY TNHH KẾ TOÁN VÀ TƯ VẤN KH (KIẾN HƯNG) 

Địa chỉ: 33 Phan Văn Khỏe, Phường Chợ Lớn, TP.HCM 

Hotline: 0978 619 629 

Website: www.ketoankh.com 

Email:  admin@ketoankh.com